Монголын Нексус Хяналтын Самбар — Аймгийн салбарын профайлтай

Хамгийн өндөр эрсдэлтэй аймаг

Говьсүмбэр

INRS (эксперт): 0.649
Кластер: Нексусын эрсдэл өндөр

Хамгийн бага эрсдэлтэй аймаг

Хөвсгөл

INRS (эксперт): 0.450
Кластер: Үйлчилгээ ба хүнсний дарамт тархмал

Хамгийн өндөр дундаж эрсдэлтэй кластер

Нексусын эрсдэл өндөр

Дундаж INRS (эксперт): 0.616
Аймгийн тоо: 4

Хамгийн хүчтэй Уялдаа

Биологийн олон янз байдал ↔ Ус

NIS: 0.579
Хамаарал: 0.658

Хамгийн хүчтэй зөрчил

Ус ↔ Эрүүл мэнд

NIS: -0.083
Хамаарал: -0.304

Аймаг бүрийн INRS харьцуулалт

INRS үр дүнгийн хүснэгт

Эрэмбэ_Эксперт	Аймаг	Амьжиргаа	Биологийн олон янз байдал	Ус	Уур амьсгал	Хүнсний хүртээмж	Эрүүл мэнд	INRS_тэгш	INRS_эксперт	INRS_PCA	Кластер
1	Говьсүмбэр	0.591	0.626	0.976	0.610	0.463	0.371	0.606	0.649	0.646	Нексусын эрсдэл өндөр
2	Дорноговь	0.482	0.607	0.950	0.748	0.402	0.312	0.583	0.638	0.638	Уур амьсгал-усны стрессийн бүс
3	Орхон	0.464	0.696	0.978	0.398	0.577	0.377	0.581	0.628	0.637	Нексусын эрсдэл өндөр
4	Баян-Өлгий	0.555	0.448	0.712	0.650	0.759	0.303	0.571	0.613	0.581	Нексусын эрсдэл өндөр
5	Өмнөговь	0.409	0.374	0.892	0.700	0.517	0.362	0.542	0.600	0.587	Уур амьсгал-усны стрессийн бүс
6	Дорнод	0.555	0.447	0.814	0.512	0.521	0.602	0.575	0.593	0.592	Үйлчилгээ ба хүнсний дарамт тархмал
7	Өвөрхангай	0.473	0.531	0.802	0.630	0.481	0.410	0.554	0.591	0.589	Уур амьсгал-усны стрессийн бүс
8	Сүхбаатар	0.464	0.503	0.812	0.510	0.535	0.428	0.542	0.577	0.575	Үйлчилгээ ба хүнсний дарамт тархмал
9	Дархан-Уул	0.555	0.527	0.866	0.402	0.514	0.407	0.545	0.575	0.570	Нексусын эрсдэл өндөр
10	Дундговь	0.391	0.668	0.776	0.630	0.389	0.341	0.532	0.571	0.585	Уур амьсгал-усны стрессийн бүс
11	Баянхонгор	0.464	0.441	0.774	0.524	0.516	0.502	0.537	0.564	0.563	Үйлчилгээ ба хүнсний дарамт тархмал
12	Булган	0.409	0.399	0.826	0.512	0.455	0.364	0.494	0.537	0.532	Удирдлагатай шилжилт ба харьцангуй тэсвэршил
13	Говь-Алтай	0.527	0.382	0.736	0.374	0.613	0.414	0.508	0.533	0.516	Үйлчилгээ ба хүнсний дарамт тархмал
14	Улаанбаатар	0.482	0.473	0.580	0.436	0.611	0.487	0.511	0.522	0.517	Үйлчилгээ ба хүнсний дарамт тархмал
15	Ховд	0.545	0.331	0.612	0.502	0.612	0.382	0.497	0.518	0.492	Үйлчилгээ ба хүнсний дарамт тархмал
16	Завхан	0.455	0.446	0.644	0.344	0.632	0.408	0.488	0.509	0.501	Үйлчилгээ ба хүнсний дарамт тархмал
17	Хэнтий	0.482	0.360	0.732	0.402	0.508	0.301	0.464	0.497	0.480	Удирдлагатай шилжилт ба харьцангуй тэсвэршил
18	Сэлэнгэ	0.482	0.340	0.742	0.426	0.376	0.324	0.448	0.478	0.466	Удирдлагатай шилжилт ба харьцангуй тэсвэршил
19	Увс	0.473	0.489	0.554	0.318	0.497	0.477	0.468	0.470	0.473	Үйлчилгээ ба хүнсний дарамт тархмал
20	Архангай	0.427	0.377	0.542	0.470	0.493	0.406	0.452	0.468	0.460	Үйлчилгээ ба хүнсний дарамт тархмал
21	Төв	0.409	0.393	0.682	0.396	0.384	0.283	0.425	0.455	0.449	Удирдлагатай шилжилт ба харьцангуй тэсвэршил
22	Хөвсгөл	0.464	0.233	0.416	0.506	0.559	0.516	0.449	0.450	0.432	Үйлчилгээ ба хүнсний дарамт тархмал

Тулгуур үзүүлэлтүүдийн хамаарлын матриц

Кластерын дундаж профайл

Бүсийн дундаж heatmap

Таны өгсөн бүсийн ангиллаар 6 тулгуур үзүүлэлтийн бүс тус бүрийн дундаж утгыг харуулна.

Сонгосон аймгийн салбарын профайл

6 тулгуурын харьцуулсан зураглал

Сонгосон аймгийн профайлыг улсын дундаж болон харьяалах бүсийн дундажтай давхар харуулна.

Аймгийн PCA байрлал

Зөвлөмжит бодлогын чиглэл

PCA кластерын зураглал

Кластерын хуваарилалт

Кластер_ID	Кластер	Аймаг	INRS_эксперт	Үндсэн багц	Тайлбарын тэмдэглэл
1	Удирдлагатай шилжилт ба харьцангуй тэсвэршил	Булган	0.537	Урьдчилан сэргийлэх тэсвэршлийн хамгаалалт	Нийлмэл эрсдэл харьцангуй бага боловч усны мэдрэг байдал хэвээр тул урьдчилан сэргийлэх тэсвэршлийн арга хэмжээнд тохиромжтой.
1	Удирдлагатай шилжилт ба харьцангуй тэсвэршил	Хэнтий	0.497	Урьдчилан сэргийлэх тэсвэршлийн хамгаалалт	Нийлмэл эрсдэл харьцангуй бага боловч усны мэдрэг байдал хэвээр тул урьдчилан сэргийлэх тэсвэршлийн арга хэмжээнд тохиромжтой.
1	Удирдлагатай шилжилт ба харьцангуй тэсвэршил	Сэлэнгэ	0.478	Урьдчилан сэргийлэх тэсвэршлийн хамгаалалт	Нийлмэл эрсдэл харьцангуй бага боловч усны мэдрэг байдал хэвээр тул урьдчилан сэргийлэх тэсвэршлийн арга хэмжээнд тохиромжтой.
1	Удирдлагатай шилжилт ба харьцангуй тэсвэршил	Төв	0.455	Урьдчилан сэргийлэх тэсвэршлийн хамгаалалт	Нийлмэл эрсдэл харьцангуй бага боловч усны мэдрэг байдал хэвээр тул урьдчилан сэргийлэх тэсвэршлийн арга хэмжээнд тохиромжтой.
2	Үйлчилгээ ба хүнсний дарамт тархмал	Дорнод	0.593	Үйлчилгээ ба хүнсний аюулгүй байдлын багц	Өргөн хүрээний үйлчилгээ, хүнс, амьжиргааны дарамт олон нутаг дэвсгэрт тархсан байна.
2	Үйлчилгээ ба хүнсний дарамт тархмал	Сүхбаатар	0.577	Үйлчилгээ ба хүнсний аюулгүй байдлын багц	Өргөн хүрээний үйлчилгээ, хүнс, амьжиргааны дарамт олон нутаг дэвсгэрт тархсан байна.
2	Үйлчилгээ ба хүнсний дарамт тархмал	Баянхонгор	0.564	Үйлчилгээ ба хүнсний аюулгүй байдлын багц	Өргөн хүрээний үйлчилгээ, хүнс, амьжиргааны дарамт олон нутаг дэвсгэрт тархсан байна.
2	Үйлчилгээ ба хүнсний дарамт тархмал	Говь-Алтай	0.533	Үйлчилгээ ба хүнсний аюулгүй байдлын багц	Өргөн хүрээний үйлчилгээ, хүнс, амьжиргааны дарамт олон нутаг дэвсгэрт тархсан байна.
2	Үйлчилгээ ба хүнсний дарамт тархмал	Улаанбаатар	0.522	Үйлчилгээ ба хүнсний аюулгүй байдлын багц	Өргөн хүрээний үйлчилгээ, хүнс, амьжиргааны дарамт олон нутаг дэвсгэрт тархсан байна.
2	Үйлчилгээ ба хүнсний дарамт тархмал	Ховд	0.518	Үйлчилгээ ба хүнсний аюулгүй байдлын багц	Өргөн хүрээний үйлчилгээ, хүнс, амьжиргааны дарамт олон нутаг дэвсгэрт тархсан байна.
2	Үйлчилгээ ба хүнсний дарамт тархмал	Завхан	0.509	Үйлчилгээ ба хүнсний аюулгүй байдлын багц	Өргөн хүрээний үйлчилгээ, хүнс, амьжиргааны дарамт олон нутаг дэвсгэрт тархсан байна.
2	Үйлчилгээ ба хүнсний дарамт тархмал	Увс	0.470	Үйлчилгээ ба хүнсний аюулгүй байдлын багц	Өргөн хүрээний үйлчилгээ, хүнс, амьжиргааны дарамт олон нутаг дэвсгэрт тархсан байна.
2	Үйлчилгээ ба хүнсний дарамт тархмал	Архангай	0.468	Үйлчилгээ ба хүнсний аюулгүй байдлын багц	Өргөн хүрээний үйлчилгээ, хүнс, амьжиргааны дарамт олон нутаг дэвсгэрт тархсан байна.
2	Үйлчилгээ ба хүнсний дарамт тархмал	Хөвсгөл	0.450	Үйлчилгээ ба хүнсний аюулгүй байдлын багц	Өргөн хүрээний үйлчилгээ, хүнс, амьжиргааны дарамт олон нутаг дэвсгэрт тархсан байна.
3	Уур амьсгал-усны стрессийн бүс	Дорноговь	0.638	Ган-гүний ус ба бэлчээрийн дасан зохицлын багц	Бүтцийн хувьд уур амьсгал ба усны стресс өндөр; дасан зохицлын багц тэргүүлэх ёстой.
3	Уур амьсгал-усны стрессийн бүс	Өмнөговь	0.600	Ган-гүний ус ба бэлчээрийн дасан зохицлын багц	Бүтцийн хувьд уур амьсгал ба усны стресс өндөр; дасан зохицлын багц тэргүүлэх ёстой.
3	Уур амьсгал-усны стрессийн бүс	Өвөрхангай	0.591	Ган-гүний ус ба бэлчээрийн дасан зохицлын багц	Бүтцийн хувьд уур амьсгал ба усны стресс өндөр; дасан зохицлын багц тэргүүлэх ёстой.
3	Уур амьсгал-усны стрессийн бүс	Дундговь	0.571	Ган-гүний ус ба бэлчээрийн дасан зохицлын багц	Бүтцийн хувьд уур амьсгал ба усны стресс өндөр; дасан зохицлын багц тэргүүлэх ёстой.
4	Нексусын эрсдэл өндөр	Говьсүмбэр	0.649	Нексусын эрсдэл өндөр	Халуун цэгийн эрчим ба салбар хоорондын төвлөрөл хамгийн өндөр; нэгдсэн нексусын засаглал шаардлагатай.
4	Нексусын эрсдэл өндөр	Орхон	0.628	Нексусын эрсдэл өндөр	Халуун цэгийн эрчим ба салбар хоорондын төвлөрөл хамгийн өндөр; нэгдсэн нексусын засаглал шаардлагатай.
4	Нексусын эрсдэл өндөр	Баян-Өлгий	0.613	Нексусын эрсдэл өндөр	Халуун цэгийн эрчим ба салбар хоорондын төвлөрөл хамгийн өндөр; нэгдсэн нексусын засаглал шаардлагатай.
4	Нексусын эрсдэл өндөр	Дархан-Уул	0.575	Нексусын эрсдэл өндөр	Халуун цэгийн эрчим ба салбар хоорондын төвлөрөл хамгийн өндөр; нэгдсэн нексусын засаглал шаардлагатай.

Кластерын профайл

Кластер_ID	Кластер	Аймгийн_тоо	Дундаж_INRS_эксперт	Дундаж_INRS_тэгш	Дундаж_INRS_PCA	Амьжиргаа	Биологийн олон янз байдал	Ус	Уур амьсгал	Хүнсний хүртээмж	Эрүүл мэнд
1	Удирдлагатай шилжилт ба харьцангуй тэсвэршил	4	0.492	0.458	0.482	0.445	0.373	0.746	0.434	0.431	0.318
2	Үйлчилгээ ба хүнсний дарамт тархмал	10	0.520	0.503	0.512	0.485	0.412	0.648	0.450	0.559	0.462
3	Уур амьсгал-усны стрессийн бүс	4	0.600	0.553	0.599	0.439	0.545	0.855	0.677	0.447	0.356
4	Нексусын эрсдэл өндөр	4	0.616	0.576	0.608	0.541	0.574	0.883	0.515	0.578	0.364

Нийт Уялдаа ба зөрчлийн хос шинжилгээ

Эрэмбэ	Хос	Тулгуур_A	Тулгуур_B	Хамаарал_Cij	Хүч_\|Cij\|	Хосын_дундаж_өртөлт	Эрсдэлээр_жинлэсэн_Rij	NIS	Хүчний_анги	Бодлогын тайлбар	Кластерын халуун цэгийн дохио	0.4
1	Биологийн олон янз байдал ↔ Ус	Биологийн олон янз байдал	Ус	0.657870	0.657870	0.602455	0.396337	0.579410	Хүчтэй	Экологийн хүчтэй хам ашиг: экосистемийн төлөв ба усны хүртээмж хамт өөрчлөгдөж байна; байгальд суурилсан шийдлийн үр нөлөө өндөр.	2 кластерт давамгай Уялдаа	0.3
2	Ус ↔ Уур амьсгал	Ус	Уур амьсгал	0.420545	0.420545	0.623136	0.262057	0.372999	Дунд	Усны болон уур амьсгалын стресс хам хэлбэлздэг; уур амьсгал, усны төлөвлөлтийг нэгтгэх үед дасан зохицол хамгийн үр дүнтэй.	Нийтдээ Уялдаа боловч кластер бүрт давамгай биш	0.3
3	Амьжиргаа ↔ Хүнсний хүртээмж	Амьжиргаа	Хүнсний хүртээмж	0.417559	0.417559	0.499285	0.208481	0.354836	Дунд	Өрхийн эдийн засгийн нөхцөл ба хүнсний хүртээмж хамт өөрчлөгдөж байгаа нь нийгмийн хамгаалал болон зах зээлийн хүртээмжийг нэгтгэсэн арга хэмжээг дэмжинэ.	Нийтдээ Уялдаа боловч кластер бүрт давамгай биш
4	Биологийн олон янз байдал ↔ Уур амьсгал	Биологийн олон янз байдал	Уур амьсгал	0.252683	0.252683	0.479318	0.121116	0.213213	Дунд	Экосистемийн төлөв нь уур амьсгалын стрессийн хэв загвартай дунд түвшинд нийцэж байна; ландшафтын тэсвэршил чухал.	Нийтдээ Уялдаа боловч кластер бүрт давамгай биш
5	Хүнсний хүртээмж ↔ Эрүүл мэнд	Хүнсний хүртээмж	Эрүүл мэнд	0.235164	0.235164	0.458893	0.107915	0.196989	Дунд	Хүнсний аюулгүй байдал болон эрүүл мэндийн үр дүн хамт сайжирдаг нь хоол тэжээлд мэдрэмжтэй эрүүл мэндийн арга хэмжээг дэмжинэ.	Нийтдээ Уялдаа боловч кластер бүрт давамгай биш
6	Амьжиргаа ↔ Эрүүл мэнд	Амьжиргаа	Эрүүл мэнд	0.199981	0.199981	0.439360	0.087864	0.166346	Сул	Эдийн засгийн аюулгүй байдал нь эрүүл мэндийн гүйцэтгэлтэй эерэг холбоотой боловч хүнс-эрүүл мэндийн хосоос сул байна.	Нийтдээ Уялдаа боловч кластер бүрт давамгай биш
7	Амьжиргаа ↔ Ус	Амьжиргаа	Ус	0.165734	0.165734	0.613012	0.101597	0.146493	Сул	Дунд түвшний нийцэл нь үйлчилгээ болон амьжиргааны сайжруулалт усны тэсвэршлийг бэхжүүлж болохыг харуулна.	Нийтдээ Уялдаа боловч кластер бүрт давамгай биш	Эерэг өндөр утга = Уялдаайг ашиглах боломж; илүү сөрөг утга = зөрчлийн халуун цэг
8	Амьжиргаа ↔ Биологийн олон янз байдал	Амьжиргаа	Биологийн олон янз байдал	0.069751	0.069751	0.469194	0.032727	0.058644	Сул	Нийтдээ сул эерэг холбоотой; биологийн олон янз байдлын ахиц дангаараа нэмэлт арга хэмжээгүйгээр амьжиргааны эрсдэлийг хүчтэй өөрчлөхгүй байж болно.	Нийтдээ Уялдаа боловч кластер бүрт давамгай биш
Нийт зөрчлүүд (одоогийн NIS-ээр эрэмбэлсэн)				NaN	NaN	NaN	NaN	NaN
Эрэмбэ	Хос	Тулгуур_A	Тулгуур_B	NaN	NaN	NaN	NaN	NaN	Хүчний_анги	Бодлогын тайлбар	Кластерын халуун цэгийн дохио
1	Ус ↔ Эрүүл мэнд	Ус	Эрүүл мэнд	-0.303994	0.303994	0.572620	-0.174073	-0.082621	Дунд	Нийт хамгийн хүчтэй зөрчил: усны стресс буурлаа гээд эрүүл мэндийн үр дүн автоматаар сайжрахгүй, зарим тохиолдолд илүү муу үр дүнтэй давхцах боломжтой.	Нийтдээ зөрчил боловч кластерын хэв маяг харилцан адилгүй
2	Ус ↔ Хүнсний хүртээмж	Ус	Хүнсний хүртээмж	-0.268634	0.268634	0.632545	-0.169923	-0.077840	Дунд	Усны стресс ба хүнсний хүртээмжийн дарамт эсрэг чиглэлд хөдөлж байгаа нь нөөцийн гол зөрчлийг илтгэнэ.	Нийтдээ зөрчил боловч кластерын хэв маяг харилцан адилгүй
3	Уур амьсгал ↔ Эрүүл мэнд	Уур амьсгал	Эрүүл мэнд	-0.209039	0.209039	0.449484	-0.093960	-0.049092	Дунд	Уур амьсгалын стресс нь нийтдээ эрүүл мэндийн нөхцөл дордохтой холбоотой боловч дунд түвшинд байна.	Нийтдээ зөрчил боловч кластерын хэв маяг харилцан адилгүй
4	Биологийн олон янз байдал ↔ Хүнсний хүртээмж	Биологийн олон янз байдал	Хүнсний хүртээмж	-0.181352	0.181352	0.488727	-0.088632	-0.044725	Сул	Газрын болон бэлчээрийн дарамт нэмэгдэх үед хүнсний үйлдвэрлэл ба хүртээмж нь экологийн зардал дагуулж болно.	Нийтдээ зөрчил боловч кластерын хэв маяг харилцан адилгүй
5	Уур амьсгал ↔ Хүнсний хүртээмж	Уур амьсгал	Хүнсний хүртээмж	-0.138302	0.138302	0.509409	-0.070452	-0.034966	Сул	Илүү өндөр уур амьсгалын стресс нь хүнсний хүртээмж сулрахтай хавсарч байгаа нь хүнсний системд дасан зохицлын хэрэгцээг илтгэнэ.	Нийтдээ зөрчил боловч кластерын хэв маяг харилцан адилгүй
6	Биологийн олон янз байдал ↔ Эрүүл мэнд	Биологийн олон янз байдал	Эрүүл мэнд	-0.137045	0.137045	0.428802	-0.058765	-0.031334	Сул	Ялимгүй сөрөг хамааралтай; үйлчилгээний хүргэлтгүй нөхцөлд экологийн ахиц эрүүл мэндийн сайжралд автоматаар шилжихгүй.	Нийтдээ зөрчил боловч кластерын хэв маяг харилцан адилгүй
7	Амьжиргаа ↔ Уур амьсгал	Амьжиргаа	Уур амьсгал	-0.008258	0.008258	0.489876	-0.004046	-0.002040	Сул	Нийтдээ тэгтэй ойролцоо сөрөг холбоо; амьжиргааны эрсдэл зөвхөн уур амьсгалаар тогтвортой тодорхойлогдохгүй.	Нийтдээ зөрчил боловч кластерын хэв маяг харилцан адилгүй

Кластер суурьт бодлогын багц

Кластер_ID	Кластер	Багц	Зорилго	Тэргүүлэх арга хэмжээ	Гол зохицуулалт	Үндсэн мониторингийн үзүүлэлтүүд
1	Удирдлагатай шилжилт ба харьцангуй тэсвэршил	Урьдчилан сэргийлэх тэсвэршлийн хамгаалалт	Одоогоор харьцангуй тэнцвэртэй системүүдийг хамгаалах зэрэгцээ шинээр үүсэж буй ус болон үйлчилгээний эрсдэлийг бууруулах.	Сав газрын хамгаалалт; гүний усны мониторинг; гангийн урьдчилан сэргийлэх төлөвлөлт; хөдөөгийн эрүүл мэндийн хүртээмжийг хадгалах; хөдөө аж ахуйн бүтээмжийн коридорыг хамгаалах.	Усны нөөц, байгаль орчин, хөдөө аж ахуй, орон нутгийн засаг захиргаа	Усны эх үүсвэрийн төлөв; анхан шатны тусламжийн хамрагдалт; бэлчээрийн төлөв; орон нутгийн бэлэн байдлын төлөвлөгөө
2	Үйлчилгээ ба хүнсний дарамт тархмал	Үйлчилгээ ба хүнсний аюулгүй байдлын багц	Олон төрлийн аймгуудад тархсан хүнсний хүртээмж, эрүүл мэндийн үйлчилгээ болон амьжиргааны дарамтыг бууруулах.	Зорилтот хүнсний аюулгүй байдлын дэмжлэг; хүйтэн хэлхээ ба лабораторийн чадавх; хөдөөгийн тээвэр ба зах зээлийн хүртээмж; ус, ариун цэвэр, эрүүл ахуйн сайжруулалт; өвчний тандалт ба урьдчилан сэргийлэх тусламж.	Эрүүл мэнд, хүнс/хөдөө аж ахуй, нийгмийн хамгаалал, дэд бүтэц	Хүнсний баталгаагүй өрхүүд; лабораторийн чадавх; аюулгүй усны хүртээмж; урьдчилан сэргийлэх боломжтой өвчний ачаалал
3	Уур амьсгал-усны стрессийн бүс	Ган-гүний ус ба бэлчээрийн дасан зохицлын багц	Төв болон өмнөд бүсийн бүтэцлэг өндөр уур амьсгал, усны стресст чиглэн ажиллах.	Уст давхаргын нөхөн сэлбэлт ба мониторинг; гангийн эрт сэрэмжлүүлэг; усны үр ашигтай мал аж ахуй ба тариалангийн систем; бэлчээрийн сэлгэлт; уур амьсгалын эрсдэлийн санхүүжилт; цочролд хариулах нийгмийн хамгааллын сүлжээ.	Ус, уур амьсгал, хөдөө аж ахуй, гамшгийн эрсдэлийн удирдлага	Гангийн индекс; гүний усны төлөв; бэлчээрийн дарамт; малын хорогдол; дасан зохицлын хамрагдалт
4	Нексусын эрсдэл өндөр	Нексусын эрсдэл өндөр	Салбар хоорондын зохицуулалтаар хамгийн өндөр эрсдэлтэй нексусын халуун цэгүүдийг тогтворжуулах.	Хот-аж үйлдвэрийн болон экосистемийн усны аюулгүй байдлын нэгдсэн төлөвлөгөө; бохирдлын хяналт; яаралтай нөхцөл дэх усны найдвартай байдал; дарамтын зангилаа орчмын биологийн олон янз байдлын хамгаалалт; хоол тэжээл ба эрүүл мэндийн зорилтот арга хэмжээ; салбар хоорондын засаглалын нэгжүүд.	Ерөнхий сайд/Засгийн газрын түвшний зохицуулалт, ус, байгаль орчин, эрүүл мэнд, уул уурхай/аж үйлдвэр, орон нутгийн засаг захиргаа	INRS бууралт; эх үүсвэрийн усны найдвартай байдал; үйлдвэрийн хаягдлын нийцэл; халуун цэгийн өвчлөлийн түвшин; хүнсний хүртээмж

Кластер суурьт бодлогын багц

Кластер_ID	Кластер	Багц	Зорилго	Тэргүүлэх арга хэмжээ	Гол зохицуулалт	Үндсэн мониторингийн үзүүлэлтүүд
1	Удирдлагатай шилжилт ба харьцангуй тэсвэршил	Урьдчилан сэргийлэх тэсвэршлийн хамгаалалт	Одоогоор харьцангуй тэнцвэртэй системүүдийг хамгаалах зэрэгцээ шинээр үүсэж буй ус болон үйлчилгээний эрсдэлийг бууруулах.	Сав газрын хамгаалалт; гүний усны мониторинг; гангийн урьдчилан сэргийлэх төлөвлөлт; хөдөөгийн эрүүл мэндийн хүртээмжийг хадгалах; хөдөө аж ахуйн бүтээмжийн коридорыг хамгаалах.	Усны нөөц, байгаль орчин, хөдөө аж ахуй, орон нутгийн засаг захиргаа	Усны эх үүсвэрийн төлөв; анхан шатны тусламжийн хамрагдалт; бэлчээрийн төлөв; орон нутгийн бэлэн байдлын төлөвлөгөө
2	Үйлчилгээ ба хүнсний дарамт тархмал	Үйлчилгээ ба хүнсний аюулгүй байдлын багц	Олон төрлийн аймгуудад тархсан хүнсний хүртээмж, эрүүл мэндийн үйлчилгээ болон амьжиргааны дарамтыг бууруулах.	Зорилтот хүнсний аюулгүй байдлын дэмжлэг; хүйтэн хэлхээ ба лабораторийн чадавх; хөдөөгийн тээвэр ба зах зээлийн хүртээмж; ус, ариун цэвэр, эрүүл ахуйн сайжруулалт; өвчний тандалт ба урьдчилан сэргийлэх тусламж.	Эрүүл мэнд, хүнс/хөдөө аж ахуй, нийгмийн хамгаалал, дэд бүтэц	Хүнсний баталгаагүй өрхүүд; лабораторийн чадавх; аюулгүй усны хүртээмж; урьдчилан сэргийлэх боломжтой өвчний ачаалал
3	Уур амьсгал-усны стрессийн бүс	Ган-гүний ус ба бэлчээрийн дасан зохицлын багц	Төв болон өмнөд бүсийн бүтэцлэг өндөр уур амьсгал, усны стресст чиглэн ажиллах.	Уст давхаргын нөхөн сэлбэлт ба мониторинг; гангийн эрт сэрэмжлүүлэг; усны үр ашигтай мал аж ахуй ба тариалангийн систем; бэлчээрийн сэлгэлт; уур амьсгалын эрсдэлийн санхүүжилт; цочролд хариулах нийгмийн хамгааллын сүлжээ.	Ус, уур амьсгал, хөдөө аж ахуй, гамшгийн эрсдэлийн удирдлага	Гангийн индекс; гүний усны төлөв; бэлчээрийн дарамт; малын хорогдол; дасан зохицлын хамрагдалт
4	Нексусын эрсдэл өндөр	Нексусын эрсдэл өндөр	Салбар хоорондын зохицуулалтаар хамгийн өндөр эрсдэлтэй нексусын халуун цэгүүдийг тогтворжуулах.	Хот-аж үйлдвэрийн болон экосистемийн усны аюулгүй байдлын нэгдсэн төлөвлөгөө; бохирдлын хяналт; яаралтай нөхцөл дэх усны найдвартай байдал; дарамтын зангилаа орчмын биологийн олон янз байдлын хамгаалалт; хоол тэжээл ба эрүүл мэндийн зорилтот арга хэмжээ; салбар хоорондын засаглалын нэгжүүд.	Ерөнхий сайд/Засгийн газрын түвшний зохицуулалт, ус, байгаль орчин, эрүүл мэнд, уул уурхай/аж үйлдвэр, орон нутгийн засаг захиргаа	INRS бууралт; эх үүсвэрийн усны найдвартай байдал; үйлдвэрийн хаягдлын нийцэл; халуун цэгийн өвчлөлийн түвшин; хүнсний хүртээмж

Жинлэх хувилбарууд

Аймаг	Кластер	INRS_эксперт
Говьсүмбэр	Нексусын эрсдэл өндөр	0.649
Дорноговь	Уур амьсгал-усны стрессийн бүс	0.638
Орхон	Нексусын эрсдэл өндөр	0.628
Баян-Өлгий	Нексусын эрсдэл өндөр	0.613
Өмнөговь	Уур амьсгал-усны стрессийн бүс	0.600
Дорнод	Үйлчилгээ ба хүнсний дарамт тархмал	0.593
Өвөрхангай	Уур амьсгал-усны стрессийн бүс	0.591
Сүхбаатар	Үйлчилгээ ба хүнсний дарамт тархмал	0.577
Дархан-Уул	Нексусын эрсдэл өндөр	0.575
Дундговь	Уур амьсгал-усны стрессийн бүс	0.571
Баянхонгор	Үйлчилгээ ба хүнсний дарамт тархмал	0.564
Булган	Удирдлагатай шилжилт ба харьцангуй тэсвэршил	0.537
Говь-Алтай	Үйлчилгээ ба хүнсний дарамт тархмал	0.533
Улаанбаатар	Үйлчилгээ ба хүнсний дарамт тархмал	0.522
Ховд	Үйлчилгээ ба хүнсний дарамт тархмал	0.518
Завхан	Үйлчилгээ ба хүнсний дарамт тархмал	0.509
Хэнтий	Удирдлагатай шилжилт ба харьцангуй тэсвэршил	0.497
Сэлэнгэ	Удирдлагатай шилжилт ба харьцангуй тэсвэршил	0.478
Увс	Үйлчилгээ ба хүнсний дарамт тархмал	0.470
Архангай	Үйлчилгээ ба хүнсний дарамт тархмал	0.468
Төв	Удирдлагатай шилжилт ба харьцангуй тэсвэршил	0.455
Хөвсгөл	Үйлчилгээ ба хүнсний дарамт тархмал	0.450

Сценарын сонголт

Энэ хэсэг нь 6 тулгуур үзүүлэлтийн жинг өөрчилж, аймгуудын динамик нийлмэл эрсдэлийн оноо-г дахин тооцоолно. Кластер, PCA болон анхны хүснэгтүүд нь суурь загварын үр дүн хэвээр үлдэнэ. Харин доорх график, эрэмбэ, сонгосон аймгийн сценарын оноо шууд шинэчлэгдэнэ.

Амьжиргаа

15%

Биологийн олон янз байдал

15%

Ус

25%

Уур амьсгал

20%

Хүнсний хүртээмж

15%

Эрүүл мэнд

10%

Тооцооллын товч үр дүн

Нийт жингийн нийлбэр

100%

100%-д ойртуулахыг зөвлөж байна

Идэвхтэй сценар

Эксперт жинлэлт

Динамик эрэмбэ шинэчлэгдэнэ

Шинэ хамгийн өндөр эрсдэлтэй аймаг

—

Сонгосон аймгийн сценарын оноо

—

Идэвхтэй жингийн бүтэц

Сценарын дагуух аймгийн эрэмбэ

Шинэ эрэмбийн хүснэгт

Шинэ эрэмбэ	Аймаг	Сценарын оноо	Суурь INRS (эксперт)	Өөрчлөлт	Кластер

Корреляцийн heatmap

6 тулгуур үзүүлэлтийн хоорондын нийт хамаарлыг сценарын тайлбартай хамтатган харуулна.

Сонгосон аймгийн сценарийн rank харьцуулалт

Сонгосон аймаг өөр өөр жинлэлийн хувилбаруудад хэдэд эрэмбэлэгдэж байгааг харуулна.

Нексус бүрэлдэхүүний нормчилсон утга

Доорх хэсгүүдийг нээж тулгуур тус бүрийн бүх өгөгдлийг үзнэ үү.

АМЬЖИРГАА

Аймаг	Нэг хүнд ногдох ДНБ	Өрхийн орлого	Өрхийн зарлага (хүнсэнд зарцуулж байгаа хувь)	Хэрэглээний үнийн индекс	Зах зээлээс алслагдсан байдал	ДНБ, ХАА-н эзлэх хувь	Ядуурлын үндсэн үзүүлэлт	Ажилгүйдлийн түвшин	Малын зүй бус хорогдол	Малчин өрхийн тоо	Тариаланч өрхийн тоо
Архангай	0.9	0.9	0.1	0.2	0.3	0.0	0.5	0.1	0.8	0.0	0.9
Баян-Өлгий	1.0	0.8	0.1	0.3	1.0	0.3	0.3	1.0	0.1	0.3	0.9
Баянхонгор	1.0	0.9	0.1	0.2	0.4	0.2	0.4	0.3	0.4	0.2	1.0
Булган	0.9	0.9	0.1	0.1	0.2	0.0	0.6	0.4	0.3	0.2	0.8
Говь-Алтай	0.9	0.8	0.1	0.5	0.6	0.2	0.9	0.4	0.3	0.2	0.9
Говьсүмбэр	0.9	0.7	0.4	0.6	0.4	0.7	0.9	0.1	0.0	0.8	1.0
Дархан-Уул	0.9	0.7	0.4	0.8	0.1	0.8	0.5	0.1	0.0	0.9	0.9
Дорноговь	0.9	0.7	0.4	0.5	0.3	0.5	0.2	0.2	0.1	0.6	0.9
Дорнод	0.8	0.8	0.2	0.2	0.4	0.5	0.8	0.8	0.1	0.6	0.9
Дундговь	0.9	0.7	0.4	0.3	0.1	0.1	0.4	0.2	0.1	0.1	1.0
Завхан	0.9	0.8	0.1	0.2	0.6	0.2	0.5	0.3	0.3	0.2	0.9
Орхон	0.1	0.9	0.1	0.5	0.2	1.0	0.3	0.1	0.1	0.9	0.9
Өвөрхангай	1.0	0.9	0.1	0.5	0.2	0.2	0.6	0.4	0.3	0.1	0.9
Өмнөговь	0.6	0.7	0.4	0.4	0.3	0.7	0.0	0.0	0.1	0.4	0.9
Сүхбаатар	0.8	0.8	0.2	0.2	0.3	0.4	0.5	0.3	0.4	0.2	1.0
Сэлэнгэ	0.8	0.7	0.4	0.7	0.2	0.5	0.6	0.6	0.1	0.7	0.0
Төв	0.9	0.7	0.4	0.4	0.0	0.1	0.2	0.6	0.3	0.3	0.6
Увс	1.0	0.8	0.1	0.1	0.9	0.2	0.4	0.4	0.3	0.2	0.8
Улаанбаатар	0.4	0.0	1.0	0.4	0.0	1.0	0.4	0.1	0.0	1.0	1.0
Ховд	0.9	0.8	0.1	0.5	0.9	0.3	0.7	0.3	0.3	0.3	0.9
Хөвсгөл	0.9	0.9	0.1	0.2	0.4	0.1	0.3	0.7	0.4	0.2	0.9
Хэнтий	0.9	0.8	0.2	0.3	0.2	0.1	0.7	0.4	0.4	0.4	0.9

БИОЛОГИЙН ОЛОН ЯНЗ БАЙДАЛ

Аймаг	ТХГН	Ойн сан	Экологийн ач холбогдолтой газар	Голын татам нуга	Газар тариалангийн талбай	Бэлчээрийн газар	Цөлжилтийн зэрэглэл	Шувуудад чухал газар	Уурхайн талбай
Архангай	0.72	0.61	0.31	0.67	0.03	0.48	0.07	0.50	0.00
Баян-Өлгий	0.28	0.97	0.44	0.33	0.00	0.92	0.04	0.75	0.30
Баянхонгор	0.41	0.90	0.13	0.18	0.00	0.93	0.45	0.73	0.24
Булган	0.61	0.15	0.52	0.61	0.15	0.15	0.23	0.95	0.22
Говь-Алтай	0.16	0.76	0.09	0.10	0.00	0.73	0.24	0.95	0.41
Говьсүмбэр	0.98	1.00	0.20	0.00	0.00	0.93	0.83	1.00	0.69
Дархан-Уул	1.00	0.47	0.19	0.54	0.82	0.16	0.26	1.00	0.30
Дорноговь	0.82	0.96	0.07	0.20	0.00	0.86	0.59	0.96	1.00
Дорнод	0.60	0.97	0.42	0.51	0.04	0.74	0.00	0.46	0.28
Дундговь	0.85	0.98	0.45	0.11	0.00	0.88	1.00	0.99	0.75
Завхан	0.56	0.81	0.40	0.20	0.02	0.83	0.00	0.80	0.39
Орхон	1.00	0.55	1.00	0.22	1.00	0.00	0.63	1.00	0.86
Өвөрхангай	0.87	0.90	0.20	0.31	0.04	0.95	0.72	0.70	0.09
Өмнөговь	0.33	0.85	0.28	0.07	0.00	0.85	0.19	0.24	0.56
Сүхбаатар	0.73	1.00	0.24	0.17	0.02	1.00	0.07	0.97	0.33
Сэлэнгэ	0.60	0.00	0.23	0.47	0.74	0.00	0.06	0.78	0.18
Төв	0.65	0.59	0.35	0.32	0.25	0.67	0.31	0.00	0.40
Увс	0.43	0.93	0.31	1.00	0.05	0.74	0.06	0.32	0.56
Улаанбаатар	0.51	0.39	0.89	0.75	0.05	0.44	0.54	0.45	0.24
Ховд	0.00	0.77	0.00	0.56	0.01	0.79	0.11	0.43	0.31
Хөвсгөл	0.24	0.13	0.56	0.56	0.03	0.03	0.01	0.52	0.02
Хэнтий	0.64	0.54	0.09	0.48	0.08	0.56	0.04	0.41	0.40

УС

Аймаг	Урсац бүрэлдэх эх	Нуур	Гадаргын усны сүлжээ	Нөхөн сэргээгддэг нөөц	Гадаргын усны эх үүсвэрийн тоонд ширгэсэн эх үүсвэрийн эзлэх хувь
Архангай	0.48	0.97	0.54	0.72	0.00
Баян-Өлгий	0.38	0.87	0.74	0.64	0.93
Баянхонгор	0.75	0.96	0.63	0.73	0.80
Булган	0.76	0.99	0.68	0.72	0.98
Говь-Алтай	0.92	0.99	0.41	0.73	0.63
Говьсүмбэр	1.00	1.00	0.99	0.89	1.00
Дархан-Уул	0.71	1.00	0.99	0.88	0.75
Дорноговь	1.00	1.00	0.95	0.80	1.00
Дорнод	0.97	0.91	0.77	0.63	0.79
Дундговь	0.99	1.00	0.95	0.83	0.11
Завхан	0.54	0.93	0.57	0.71	0.47
Орхон	1.00	1.00	1.00	0.89	1.00
Өвөрхангай	0.72	1.00	0.63	0.76	0.90
Өмнөговь	0.97	1.00	0.78	0.71	1.00
Сүхбаатар	0.90	1.00	0.88	0.78	0.50
Сэлэнгэ	0.39	1.00	0.75	0.68	0.89
Төв	0.33	1.00	0.64	0.66	0.78
Увс	0.85	0.00	0.70	0.79	0.43
Улаанбаатар	0.00	1.00	0.97	0.87	0.06
Ховд	0.83	0.64	0.65	0.61	0.33
Хөвсгөл	0.17	0.60	0.14	0.32	0.85
Хэнтий	0.63	1.00	0.59	0.56	0.88

УУР АМЬСГАЛ

Аймаг	Агаарын дундаж температур	Нийлбэр хур тунадас	Гангийн индекс	Зудын индекс	Ган-Зудын нийлмэл индекс
Архангай	0.48	0.33	0.26	0.75	0.53
Баян-Өлгий	0.51	0.29	0.74	0.86	0.85
Баянхонгор	0.50	0.32	0.58	0.64	0.58
Булган	0.37	0.46	0.67	0.54	0.52
Говь-Алтай	0.37	0.14	0.26	0.66	0.44
Говьсүмбэр	0.53	0.38	0.71	0.72	0.71
Дархан-Уул	0.51	0.54	0.37	0.37	0.22
Дорноговь	0.89	0.26	0.77	0.91	0.91
Дорнод	0.63	0.36	0.52	0.57	0.48
Дундговь	0.67	0.13	0.74	0.81	0.80
Завхан	0.28	0.31	0.58	0.29	0.26
Орхон	0.45	0.35	0.22	0.61	0.36
Өвөрхангай	0.57	0.49	0.42	0.92	0.75
Өмнөговь	0.89	0.16	0.73	0.87	0.85
Сүхбаатар	0.45	0.41	0.52	0.63	0.54
Сэлэнгэ	0.60	0.40	0.46	0.38	0.29
Төв	0.38	0.20	0.39	0.58	0.43
Увс	0.29	0.42	0.75	0.03	0.10
Улаанбаатар	0.46	0.41	0.38	0.55	0.38
Ховд	0.52	0.22	0.72	0.52	0.53
Хөвсгөл	0.44	0.57	0.44	0.60	0.48
Хэнтий	0.44	0.32	0.46	0.45	0.34

ХҮНС ХҮРТЭЭМЖ

Аймаг	Нийт ургац	ДНБ, ХХА салбар	Хоолны хордлого	Баталгаат ундны усны эх үүсвэргүй хүн амын эзлэх хувь	Лабораторийн үзүүлэлт	Илчлэг	Таргалатын тархалт	ХББ дунд зэрэг алдагдсан өрх	ХББ ноцтой байдлаар алдагдсан өрх	ХББ дунд зэрэг болон ноцтой байдлаар алдагдсан өрх
Архангай	0.98	0.03	0.01	0.92	0.86	0.53	0.8	0.3	0.4	0.1
Баян-Өлгий	0.92	0.29	0.99	1.00	0.81	0.58	1.0	1.0	0.0	1.0
Баянхонгор	0.98	0.20	0.26	0.80	0.75	0.57	0.8	0.3	0.4	0.1
Булган	0.88	0.04	0.01	0.73	0.78	0.51	0.8	0.3	0.4	0.1
Говь-Алтай	0.93	0.15	0.00	0.72	0.81	0.52	1.0	1.0	0.0	1.0
Говьсүмбэр	1.00	0.68	0.18	0.28	0.94	0.55	0.0	0.0	1.0	0.0
Дархан-Уул	0.92	0.83	0.99	0.05	0.69	0.66	0.0	0.0	1.0	0.0
Дорноговь	1.00	0.48	0.00	0.24	0.69	0.61	0.0	0.0	1.0	0.0
Дорнод	0.97	0.51	0.11	0.30	0.64	0.58	0.9	0.5	0.3	0.4
Дундговь	1.00	0.09	0.10	0.28	0.83	0.59	0.0	0.0	1.0	0.0
Завхан	0.96	0.18	0.06	0.92	0.78	0.42	1.0	1.0	0.0	1.0
Орхон	0.97	0.99	0.87	0.03	0.69	0.62	0.8	0.3	0.4	0.1
Өвөрхангай	0.96	0.20	0.36	0.65	0.47	0.57	0.8	0.3	0.4	0.1
Өмнөговь	0.99	0.66	1.00	0.24	0.69	0.59	0.0	0.0	1.0	0.0
Сүхбаатар	0.99	0.39	0.02	0.47	0.81	0.57	0.9	0.5	0.3	0.4
Сэлэнгэ	0.56	0.51	0.20	0.44	0.44	0.61	0.0	0.0	1.0	0.0
Төв	0.71	0.08	0.33	0.40	0.75	0.57	0.0	0.0	1.0	0.0
Увс	0.00	0.22	0.00	0.75	0.42	0.58	1.0	1.0	0.0	1.0
Улаанбаатар	0.88	1.00	1.00	0.00	0.00	0.63	0.9	0.6	0.5	0.6
Ховд	0.92	0.26	0.00	0.70	0.67	0.57	1.0	1.0	0.0	1.0
Хөвсгөл	0.95	0.14	0.47	0.83	1.00	0.60	0.8	0.3	0.4	0.1
Хэнтий	0.96	0.11	0.08	0.50	0.75	0.58	0.9	0.5	0.3	0.4

ЭРҮҮЛ МЭНД

Аймаг	Азотын давхар исэл (NO₂)	Хүхэрлэг хий (SO₂)	1000 амьд төрөлтөд ногдох нялхсын эндэгдлийн түвшин	Халдварт өвчнөөр өвчлөгчид	Халдварт бус өвчнөөр өвчлөгчид	10,000 хүн амд ногдох эмч	10,000 хүн амд ногдох эмнэлэг	Зоонозын халдвар (Бруцеллёз)	Хүн амын дундаж наслалт	Эх сурвалжийн дундаж
Архангай	0.08	0.10	0.51	0.13	0.52	0.95	0.85	0.14	0.37	0.41
Баян-Өлгий	0.09	0.17	0.57	0.07	0.07	0.91	0.77	0.02	0.06	0.30
Баянхонгор	0.30	0.64	0.72	0.12	0.30	0.91	0.81	0.11	0.61	0.50
Булган	0.15	0.14	0.34	0.12	0.64	0.94	0.79	0.05	0.11	0.37
Говь-Алтай	0.11	0.20	0.70	0.15	0.67	0.55	0.75	0.03	0.57	0.41
Говьсүмбэр	0.06	0.04	0.35	0.98	0.39	0.42	1.00	0.02	0.08	0.37
Дархан-Уул	0.22	0.13	0.41	0.16	0.74	0.66	0.58	0.05	0.71	0.41
Дорноговь	0.23	0.21	0.46	0.07	0.35	0.46	0.59	0.03	0.41	0.31
Дорнод	0.11	0.14	0.71	0.44	0.69	0.81	0.85	0.86	0.81	0.60
Дундговь	0.07	0.13	0.34	0.33	0.56	0.64	0.91	0.08	0.01	0.34
Завхан	0.04	0.04	0.62	0.07	0.65	0.81	0.85	0.07	0.52	0.41
Орхон	0.37	0.19	0.56	0.07	0.64	0.50	0.66	0.07	0.33	0.38
Өвөрхангай	0.27	0.18	0.60	0.23	0.36	0.84	0.73	0.05	0.43	0.41
Өмнөговь	0.21	0.32	0.65	0.18	0.17	0.67	0.82	0.00	0.24	0.36
Сүхбаатар	0.15	0.28	0.54	0.18	0.68	0.81	0.88	0.14	0.19	0.43
Сэлэнгэ	0.03	0.00	0.27	0.13	0.58	0.91	0.70	0.03	0.27	0.32
Төв	NaN	NaN	0.16	0.00	0.62	0.82	0.00	0.21	0.17	0.28
Увс	0.24	0.04	0.66	0.14	0.75	0.88	0.83	0.09	0.66	0.48
Улаанбаатар	0.95	0.89	0.61	0.26	0.30	0.00	0.67	0.40	0.30	0.49
Ховд	0.25	0.22	0.60	0.10	0.45	0.72	0.81	0.08	0.21	0.38
Хөвсгөл	0.31	0.10	0.73	0.18	0.54	0.98	0.81	0.03	0.96	0.52
Хэнтий	0.06	0.08	0.57	0.14	0.53	0.00	0.77	0.27	0.29	0.30